Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo áp lực ngày càng rõ lên hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam. Giá năng lượng, nguyên vật liệu, logistics và chi phí tài chính đồng loạt tăng, khiến dòng tiền bị siết chặt, biên lợi nhuận thu hẹp và sức chống chịu của nhiều doanh nghiệp suy giảm.
Theo báo cáo của Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) gửi Thủ tướng, kết quả khảo sát 228 doanh nghiệp trong giai đoạn 16-22/3 cho thấy tác động từ xung đột Trung Đông không còn dừng ở mức rủi ro tiềm ẩn mà đã bắt đầu chuyển hóa thành áp lực thực tế trong vận hành.
Cụ thể, gần 88% doanh nghiệp cho biết chi phí đầu vào tăng. Phần lớn ghi nhận mức tăng từ 5%-10%, trong khi hơn 18% phản ánh chi phí tăng trên 20%. Các yếu tố gây áp lực chủ yếu đến từ giá năng lượng, nguyên vật liệu, logistics và chi phí tài chính.
Đáng chú ý, những ngành chịu tác động mạnh nhất gồm logistics – vận tải, thương mại – xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp và xây dựng. Đây cũng là những lĩnh vực nhạy cảm với biến động giá đầu vào, chi phí vận chuyển và chuỗi cung ứng quốc tế. Khi chi phí tăng nhưng khả năng điều chỉnh giá bán có giới hạn, lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục bị bào mòn.
Không chỉ đối mặt với áp lực chi phí, doanh nghiệp còn chịu thêm tác động từ gián đoạn vận tải quốc tế và suy giảm đơn hàng đầu ra. Có 52% doanh nghiệp cho biết giá cước vận tải tăng, thời gian vận chuyển kéo dài và phát sinh thêm chi phí giao nhận. Trong khi đó, 53,5% doanh nghiệp phản ánh đơn hàng tại các thị trường xuất khẩu, chủ yếu ở châu Á và Trung Đông, đang sụt giảm.
Nhìn chung, gần 63% doanh nghiệp đánh giá xung đột đang ảnh hưởng ở mức lớn hoặc rất lớn đến hoạt động kinh doanh. Áp lực tài chính cũng ngày càng rõ khi doanh nghiệp đồng thời chịu sức ép từ lãi vay tăng, khó tiếp cận vốn, biến động tỷ giá và rủi ro thanh toán quốc tế. Trong bối cảnh đó, phần lớn doanh nghiệp tự đánh giá khả năng chống chịu chỉ ở mức trung bình, còn 23,7% thừa nhận khả năng chống chịu ở mức thấp.
Theo nhiều chuyên gia, xung đột địa chính trị hiện nay không còn là yếu tố ngắn hạn mà có thể kéo dài và phức tạp hơn, tạo ra chuỗi tác động lan rộng tới sản xuất, thương mại và đầu tư. Với doanh nghiệp Việt Nam, sức ép không chỉ nằm ở bài toán tăng chi phí mà còn ở nguy cơ suy giảm đơn hàng, giảm biên lợi nhuận và thu hẹp dư địa tài chính để duy trì hoạt động.
Từ thực tế này, Ban IV đề xuất sớm triển khai các giải pháp hỗ trợ tín dụng như hỗ trợ lãi suất, cơ cấu thời hạn trả nợ, giãn nợ, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng ngắn hạn và đẩy nhanh hoàn thuế. Đồng thời, cần tăng cường cơ chế trao đổi thông tin và cảnh báo sớm giữa khu vực công – tư về thị trường năng lượng, vận tải quốc tế, chi phí logistics và rủi ro chuỗi cung ứng để doanh nghiệp chủ động ứng phó.
Trong bối cảnh giá dầu, chi phí vận chuyển và các rủi ro địa chính trị tiếp tục biến động, việc hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời không chỉ giúp giảm áp lực dòng tiền mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ ổn định sản xuất, bảo vệ lợi nhuận và duy trì sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.
(Nguồn: VnExpress)
